Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar, ook geelpoothoornaar genoemd, is een wespensoort uit Azië die met de mens is meegelift en zich de voorbije jaren in onze regio heeft gevestigd.

Ze jaagt vooral op insecten, waaronder honingbijen en gaat op zoek naar suiker. De soort is aanwezig, maar vormt geen algemene bedreiging voor de volksgezondheid. Verstoring van nesten veroorzaakt de meeste incidenten. Deze kunnen zoveel mogelijk beperkt worden door gepast te handelen.

Herken de Aziatische hoornaar

Het kan gebeuren dat je een Aziatische hoornaar in je huis of tuin tegenkomt. Omdat deze soort lijkt op andere wespensoorten is het belangrijk goed te kunnen herkennen of het echt om de Aziatische hoornaar gaat. De Aziatische hoornaar heeft een lengte van 3 cm en is daarmee kleiner dan de Europese hoornaar. Een opvallend kenmerk zijn de gele poten. Daarom wordt de soort ook wel de geelpoothoornaar genoemd. Bekijk de folder op de website van provincie Limburg over de Aziatische hoornaar om de kenmerken te vergelijken met de foto’s.

Melden: Zie of vermoed je een nest?

Meld het via de BuitenBeter website of app. Maak een goede melding door op veilige afstand een foto te maken van het nest en eventueel hoornaar, noteer de exacte locatie waar je het nest hebt gezien.

Aziatische hoornaars bouwen in de loop van het jaar verschillende soorten nesten. Door deze nesten op tijd te herkennen en melden, kunnen ongewenste situaties zoveel mogelijk worden voorkomen.

Herken de nesten

In het voorjaar start de koningin met het bouwen van een klein, beschut embryonest, vaak in de directe leefomgeving van mensen.

Als de eerste werksters zijn geboren gaan zij het nest verder uitbouwen tot een primair nest. Als ook dit nest te klein wordt.

breiden ze het nest uit, of bouwen de werksters een tweede (secundair) nest, meestal hoog in de bomen en dus vaker wat verder van de mens af.

Embryonesten Aziatische hoornaar zijn moeilijk te onderscheiden van embryonesten inheemse wespen. Schakel daarom altijd een deskundige in voor de herkenning van het soort en de verantwoorde verwijdering van het nest.

Waarom bestrijden we niet elk nest?

De Aziatische hoornaar zal blijvend aanwezig zijn in onze omgeving. Volledige uitroeiing is helaas niet meer haalbaar. Daarom richten we ons op gerichte bestrijding, waarbij we zorgvuldig afwegen of ingrijpen nodig is.

Bij elke melding wordt een afwegingskader gebruikt. Daarbij kijken we naar:

het risico voor de volksgezondheid
de locatie van het nest
de mogelijke impact op de omgeving

Nesten die een reëel risico vormen, bijvoorbeeld in de buurt van scholen, zorginstellingen of drukbezochte plekken, worden verwijderd, mits de hoogte dit toelaat. Nesten boven de 25 meter worden niet verwijderd, omdat ze geen direct risico vormen.

Buiten het bebouwde gebied

In het buitengebied en vergelijkbare locaties ligt de nadruk op:

het voorkomen van overlast
het leren omgaan met de aanwezigheid van de hoornaar
het beperken van risico’s zonder onnodige ingrepen

Wie is verantwoordelijk voor het verwijderen van een nest?

De eigenaar van de grond is zelf verantwoordelijk voor het laten verwijderen van een nest op eigen terrein.
De gemeente verwijdert alleen nesten op gemeentelijke grond, en alleen als een deskundige heeft vastgesteld dat dit nodig is.
Nesten van de Europese hoornaar worden niet verwijderd als ze geen direct gevaar opleveren.

Wat kan je doen om overlast te voorkomen?

Wel doen

In en rond het huis

Controleer in het voorjaar je tuinhuis, garage, zolder en woning op kleine, beginnende nesten.
Observeer nestkasten op aanwezigheid van de Aziatische hoornaar, maar wees alert op het verstoren van hommels en broedende vogels.
Plaats horren in ramen en deuren; dicht naden en kieren in gevels en overkappingen.
Sluit afvalbakken goed af.
Vermijd open zoetigheid zoals fruit en frisdrank.

In de tuin

Controleer hagen, struiken en bomen voor het seizoen.
Zie je veel hoornaars op een plek in- en uitvliegen? Houd afstand.
Ruim overrijp of gevallen fruit (zoals vijgen, druiven, appels) snel op.

Niet doen

Plaats geen lokvallen ivm bijvangsten en risico op steekincidenten.
Probeer geen hoornaars te vangen of te doden. Dit kan de dieren agressief maken en vergroot de kans op steken.
Kom niet te dicht in de buurt van een nest. Dit voorkomt een massale aanval.
Verwijder of vernietig het nest nooit zelf. Dit is gevaarlijk en kan leiden tot incidenten. Schakel altijd een deskundige in. Blijf op veilige afstand (minstens 5 meter).
Maak geen lawaai of sla niet om je heen bij een nest. Voorkom trillingen in de nabijheid. Dit kan namelijk een massale aanval uitlokken.

Wat te doen bij contact of aanval door een Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar is niet agressiever dan andere wespen, tenzij haar nest wordt verstoord. Hoornaars vallen meestal alleen aan als ze zich bedreigd voelen, vooral bij hun nest. Het risico op steken is vergelijkbaar met dat van gewone wespen.

Zie je een hoornaar:

Blijf rustig
Wandel langzaam weg of wacht tot de hoornaar vanzelf vertrekt.
Maak geen plotselingen bewegingen en sla niet met je handen.
Dood de hoornaar niet. Bij het doden komt een stof vrij, die andere hoornaars kan alarmeren en agressief kan maken.

Mocht je toch een steek krijgen:

Een steek is vergelijkbaar met die van een gewone wesp: pijnlijk maar meestal niet gevaarlijk.
Koel de plaats onmiddellijk. Ontsmet indien nodig.
Allergisch voor insectensteken? Zoek direct medische hulp bij een steek. Reactie kan ernstig zijn (anafylactische schock).

Mocht je door meerdere hoornaars worden aangevallen:

Roep niet, om te voorkomen dat een hoornaar in je mond of keel vliegt. Een steek in de mond of keel is gevaarlijk.
Bescherm je hoofd, hals en ogen met handen of kleding.
De hoornaar kan ook gif sproeien, dek de ogen af om een oogletsel te voorkomen.
Ren naar binnen of zoek direct beschutting (bijvoorbeeld in een gebouw of auto).
Ga geen hoornaars slaan of doden, dit werkt averechts.
Bij meerdere steken en/of als je je niet goed na een steek: Bel direct 112 of zoek medische hulp.